bak vi fyrirsagnirnar...

msir pistlahfundar hafa teki eftir eirri einkennilegu stareynd a uppreisnarmenn Lbu geru sr far um a stofna sinn eigin selabanka, ur en eir stofnuu rkisstjrn. Robert Wenzel skrifai eftirfarandi Economic Policy Journal:

g hef aldrei heyrt a ur a selabanki s stofnaur innan nokkurra vikna fr almennri uppreisn. etta bendir til ess a etta s meira en sundurlaus hpur uppreisnarmanna og a a su nokku hru hrif hr a baki

Alex Newman skrifai New American:

yfirlsingu sem gefin var t sustu viku, birtu uppreisnarmenn niurstur fundar sem haldinn var 19. mars. a sem hinir svoklluu skipulgu uppreisnarmenn tilkynntu var tilnefning Selabanka Benghazi sem yfirvald peningamlum og til ess bran a kvara peningamlastefnu Lbu. A auki var skipaur selabankastjri me tmabundi asetur Benghazi.

Newman vitnai John Carney ritstjra hj CNBC, sem spuri Er etta fyrsta sinn sem uppreisnarhpur setur ft selabanka mean enn er barist upp lf og daua vi sitjandi fl? etta virist klrlega benda til ess a selabankastjrar eru ornir trlega valdamiklir okkar tmum.

Anna frvik er hin opinbera rttlting hernai gegn Lbu. Tala er um mannrttindabrot, en vsbendingar eru ara tt. Samkvmt grein vefsu Fox News ann 28. febrar:

sama tma og Sameinuu jirnar vinna a v hrum hndum a fordma Muammar al-Qaddafi leitoga Lbu fyrir a brjta bak aftur mtmli, er mannrttindar S a skrifa skrslu uppfulla af lofi mannrttindaml Lbu.

Skrslan lofar Lbu fyrir a bta tkifri til menntunar, a setja mannrttindi forgang og a bta stjrnarskrr ramma eirra. Nokkur lnd, m.a. ran, Venesela, Norur-Krea og Sdi Araba, en einnig Kanada gefa Lbu jkv ummli fyrir lgvernd sem veitt er borgurunum, sem n standa uppreisn gegn stjrninni og mta blugri hefnd.

Hva sem segja m um persnulega glpi Gaddafis , virist almenningur dafna vel. Sendinefnd starfsflks heilbrigisjnustu fr Rsslandi, kranu og Hvta-Rsslandi sendi Medvedev Rsslandsforseta og Ptin forsttisrherra skorun kjlfar kynna sinna af daglegu lfi Lbumann. a var eirra skoun a hj fum jum br flk vi annan eins muna:

bar Lbu hafa rtt keypis lknisjnustu og tkjabnaur sptalar eirra er s besti heiminum. Menntun Lbu er keypis og ungu flki gefst kostur a lra erlendis kostna rkisins. egar ungt flk giftir sig fr a 60.000 lbska dnara (tpar 6 milljnir krna) fjrhagsasto. Vaxtalaus rkisln og, eins og reynslan hefur snt, dagsett. Bifreiar eru drari en Evrpu vegan niurgreislu stjrnvalda og allar fjlskyldur hafa v efni bifrei. Bensn og brau kosta smaura, enginn skattur er sem stunda landbna. bar Lbu eru rlyndisflk og frisamt, ekki hneigt til drykkju og er mjg trrki.

Sendinefndin heldur v fram a alja samflagi s blekkt varandi barttuna gegn stjrnvldum. Segi okkur, hver myndi ekki lka vel vi slk stjrnvld?

Ef etta er aeins rur er ekki hgt a neita lbskum stjrnvldum um a.m.k. eitt mjg vinslt afrek; a fra vatn til eyimerkurinnar me v a byggja strsta og drasta vatnsveitukerfi sgunni, hina 33 milljara dollara GMMR (Great Man-Made River) framkvmd. Eins og gefur a skilja skiptir vatn Lbumenn meira mli en ola. GMMR sr 70% af jinni fyrir drykkjarvatni og veitu me v a dla v fr hinu grarstra Nbu vatnsbli, sem er a finna neanjarar suur Lbu, til ttblisins 4000 km norri. Stjrnvld Lbu hafa a.m.k. gert eitthva rtt.

nnur skring rsunum Lbu er a etta s all vegan olunnar, en s kenning er vandkvum bundin. Eins og fram kemur National Journal framleiir landi aeins um 2% af heimsframleislunni olu. Sdi Araba hefur nga ntta framleislugetu til a bta fyrir alla olu sem ekki berst fr Lbu. Einnig, ef etta er allt gert vegna olunnar, hvers vegna liggur svo a stofna selabanka?

Arar grandi upplsingar sem berast um Interneti er vital Democracy Now fr rinu 2007 vi bandarska hershfingjann Wesley Clark. ar segir hann a um 10 dgum eftir rsirnar 11. september 2001 hafi hershfingi tj honum a bi vri a kvea a rast rak. etta kom Clark opna skjldu og hann spuri hvers vegna. Svari sem hann fkk var g veit a ekki. g held eir viti ekki hva anna s hgt a gera!. Seinna sagi sami hershfingi a tlanir vru uppi um a rast sj lnd fimm rum: rak, Srland, Lbanon, Lbu, Smalu, Sdan og ran.

Hva eiga essi sj lnd sameiginlegt? samhengi bankamla, er eitt atrii sem stendur upp r. Ekkert eirra er lista 56 selabanka sem eiga aild a Aljagreislubankanum (BIS) Sviss. etta setur au utan hins langa reglugera arms essa selabanka selabankanna.

Af essum hpi gti Lba og rak veri mest utanveltu, au lnd sem n egar hefur veri rist . Kenneth Schortgen Jr., sem skrifar Examiner.com bendir a sex mnuum ur en Bandarkin rust inn rak til a steypa Saddam Hussein af stli, hafi olurki teki skref tt til ess a taka vi evrum sta dollar sem greislu fyrir oluframleislu sna, og etta gnai stu dollarans sem randi gjaldmili heimsins, sem og stu hans sem oludollar (e.petrodollar).

Samkvmt rssneskri grein sem ber heiti Bombing of Lybia Punishment for Ghaddafi for His Attempt to Refuse US Dollar, hafi Gaddafi stigi sambrilega djarft til jarar egar hann tti af sta hreyfingu me a fyrir augum a hafna dollaranum og evrunni. Jafnframt kallai hann eftir samstu Araba- og Afrkurkja um njan gjaldmiil, gull dnar. Gaddafi lagi til sameiningu Afrku me 200 milljn bum sem nota myndu ennan nja gjaldmiil. Sastlii r var hugmyndin samykkt af mrgum Arabrkjum og flestum Afrkurkjunum. Einu andstingarnir voru Suur-Afrka og yfirmaur Arababandalagsins. Frumkvi var liti mjg neikvum augum af Bandarkjunum og Evrpusambandinu. Nicolas Sarkozy Frakklandsforseti sagi Lbu gna fjrmlaryggi mankynsins. Gaddafi st hins vegar fastur snu og hlt fram a rsta um sameiningu Afrku.

Og a frir okkur aftur a rgtunni um lbska selabankann. grein sem birt er vefsunni Market Oracle, segir Eric Encina:

Ein stareynd sem vestrnir stjrnmlamenn og litsgjafar fjlmilum minnast sjaldan : Selabanki Lbu er 100% eigu rkisinsEins og staan er framleiir Lba sinn eigin gjaldmiil, lbska dnarinn, me milligngu sins eigin selabanka. Fir geta andmlt v a Lba er fullvalda rki me snar miklu nttraulindir og getur kvara sn eigin efnahagslegu rlg. Strt vandaml fyrir aljlega sinnaa bankaauhringi er a til ess a eiga viskipti vi Lbu, urfa eir a fara gegnum selabanka Lbu og gjaldmiil ess, ar sem eir hafa alls engin valdatk n geta neitt aflsmunar samningum. annig kann afrin a selabanka Lbu (CBL) ekki a koma fram rum Obama, Cameron n Sarkozy, en etta er klrlega efst forgangslista aljavingarsinna fyrirtlunum eirra um a koma Lbu inn safn sitt af hlnum lndum.

Lba br ekki eingngu yfir olu. Samkvmt AGS selabankinn nrri 144 tonn af gulli hirslum snum. Hver arf a halda BIS og AGS, samt eim reglum sem eim fylgja, me slkan eignagrunn bak vi sig,

etta kallar nnari skoun BIS reglunum og hrifum eirra stabundin efnahagskerfi. grein vef BIS kemur fram a bankar selabankaneti ess eigi nr eingngu a stula a stugu verlagi. eir eigi a vera sjlfstir fr stjrnvldum til ess a plitsk vihorf trufli ekki etta umbo eirra. Stugt verlag ir a halda eigi magni fjrmagns umfer stugu, jafnvel a i a almenningur urfi a bera herum sr ungar byrar erlendra skulda. Selabankar eru hvattir til a auka ekki peningamagn til hagsbta fyrir samflagi, hvort sem er me beinum htti ea formi lnveitinga.

grein Asia Times fr rinu 2002 heldur Henry Liu v fram a:

Reglur BIS jna eingngu eim tilgangi a styrkja kerfi aljlega einkabanka, jafnvel me v a skaa hagkerfi rkja. BIS fer eins me bankakerfi rkja og AGS fer me fjrml eirra. Hagkerfi landa aljavddu fjrmlakerfi jna ekki lengur hagsmunum vikomandi ja.

Bein erlend fjrfesting erlendum gjaldeyri, aallega dollurum, hefur rngva mrgum hagkerfum a ra jafnvgi tt til tflutnings, einungis til ess a geta greitt vexti dollurum n ess a a komi vikomandi hagkerfi til ga.

Hann btti vi, Samkvmt State Theory of Money geta ll stjrnvld fjrmagna, me eigin gjaldmili, allar innri framkvmdir til ess a vihalda fullu atvinnustigi n verblgu. Me State Theory of Money, er tt vi a fjrmagn s bi til af stjrnvldum en ekki bnkum.

a sem menn gefa sr egar eir leggjast gegn v a stjrnvld fi lna fr eigin selabanka er a a valdi verblgu, en ekki egar ln er fengi fr erlendum bnkum ea AGS. En allir bankar ba til peninga sem eir lna, hvort sem eir eru einkaeigu ea rkiseigu. Langmestur hluti nrra peninga rtur eim lnum sem bankar veita. A f lna hj eigin selabanka hefur kosti a lni er raun vaxtalaust. Me v a fella burt vexti er einsnt a kostnaur vi opinberar framkvmdir lkkar a mealtali um 50%.

Og annig virist lbska kerfi virka. Samkvmt Wikipedia er hlutverk selabanka Lbu m.a. a a stjrna tgfu og regluverki allra sela og mynta Lbu og umsjn og veiting allra lna til rkisins.

a myndi tskra hvernig Lba fr peningana til ess a veita keypis menntun og heilbrigisjnustu, og veita ungum hjnum 6 milljna krna vaxtalaus (og dagsett) ln. a myndi einnig tskra hvernig landi fkk jafnviri 33 milljara dollara til ess a byggja GMMR veitukerfi. Lbumenn hafa hyggjur af v dag a rsir NATO geti eyilagt veitukerfi, sem myndi kalla grarlegar hrmungar yfir jina.

Snst etta nja str um olu ea bankaml? Kannski hvort tveggja, og vatn a auki. Me orku, vatn og ngt fjrmagn til ess a nta essar aulindir, er jin frjls undan oki erlendra lnardrottna. Og kannski er etta hin raunverulega gn sem stafar af Lbu, landi gti snt heiminum hva s hgt.

Flest lnd ba ekki yfir oluaulindum, en tkninjungar eru sjnmli sem gera lnd h orku, srstaklega ef kostnaur opinberra framkvmda er helmingaur me v a f ln fr vikomandi selabanka. Sjlfsti orkumlum myndi frelsa rkisstjrnir r klm aljlegra banka og eirri rf a framleia til tflutnings, frekar en a sinna innlendri eftirspurn, til ess a greia vexti af erlendum lnum.

Ef stjrn Gaddafis hrkklast fr vldum verur frlegt a fylgjast me v hvor ni selabankinn gengur til lis vi BIS, hvort oluinaurinn veri einkavddur og hvort menntun og heilbrigisjnusta haldi fram a vera keypis.


mbl.is Gaddafi binn a vera
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Torfi Kristjn Stefnsson

Takk fyrir inguna! essi grein er a v leyti dldi kjnaleg a a eru einkum "hin illu xulveldi" sem hrsa stjrnvldum Libu: ran, Venesela og Norur-Krea!

er tilraunin til a skra rsirnar landi me v a benda a a Gaddafi hafi vilja skipta t dollar fyrir evru dlti hpin, v au lnd sem n bera hfuungann rsunum eru einmitt evrulnd.

Kaninn er binn a kopla sig fr mlinu a strum hluta.

a er hins vegar gott a sj og heyra a menn eru farnir a benda a a geti legi eitthva anna a baki loftrsum Libu en einskr umhyggja fyrir "almennum borgurum" landsins.

Torfi Kristjn Stefnsson, 31.5.2011 kl. 21:10

2 Smmynd: Gumundur sgeirsson

Frbr grein, takk fyrir inguna.

etta hvarf allt reyknum Obama/Osama morinu og innrsinni Pakistan, og kynlfshneyksli DSK. Sem var lka yfirvarp fyrir valdabrlt innan IMF.

i, of langt ml til a fara t hr. Man einhver nokku eftir falsaa fingarvottorinu?

a verur poppkorn borum allt sumar, srstaklega seinnipartinn. g hef tilfinningunni a egar lur jl veri r stratbura vndum.

Gumundur sgeirsson, 1.6.2011 kl. 03:27

3 Smmynd: Jn Lrusson

Torfi - Samkvmt amantekt S, er stjrn Gaddaf ekki s sem okkur birtist frttum og v hpi a halda v fram a a su bara einhverjir skilgreindir "vondir" sem hrsi Gaddaf.

Varandi a Gaddaf hafi tla a skipta t dollar fyrir euro, bendi g "hafi Gaddafi stigi sambrilega djarft til jarar egar hann tti af sta hreyfingu me a fyrir augum a hafna dollaranum og evrunni", .e. hann tlai a hafna bi dollar og euro, en taka upp nja afrsk/arabskan gjaldmiil. a var Saddam Hussain sem tlai a skipta t dollar fyrir euro, en ar voru einmitt bandarsk og bresk stjrnvld sem gengu harast fram. mean frnsk (euro) st gegn sbr. freedom fries.

a er runnin upp s stund, sem krefst ess a almenningur vakni til mevitundar um a sem er a gerast. Ellegar mun hann vera festur huglgum rldmi.

Vek svo athygli hugmyndunum sem settar eru fram www.umbot.org

Jn Lrusson, 1.6.2011 kl. 08:00

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband